DGCA ડ્રોન નિયમો ૨૦૨૬: સર્વે ટીમો માટે સંપૂર્ણ કમ્પ્લાયન્સ ગાઇડ
અમારી જાણમાં એક સર્વે ટીમની ઉડાન પ્રોજેક્ટની વચ્ચે એટલા માટે અટકાવી દેવામાં આવી કારણ કે પરવાનગી રીન્યુ કરવાની સમયમર્યાદા પૂરી થઈ ગઈ હતી અને કોઈનું ધ્યાન નહોતું ગયું. ક્લાયન્ટે માત્ર કાગળિયાંની રાહ જોવામાં બે મહત્વના દિવસો ગુમાવ્યા, જે ડ્રોન કેસમાંથી બહાર કાઢતાં પહેલાં જ ઉકેલી શકાયા હોત. કાનૂની પાલન એ ડ્રોન સર્વેનો સૌથી રોમાંચક ભાગ નથી, પરંતુ તે જ નક્કી કરે છે કે તમારો પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂરો થશે કે નહીં.
DGCA (ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન) ભારતમાં કોમર્શિયલ ડ્રોન કામગીરીને ડ્રોન વર્ગીકરણ, પાઇલટ લાયસન્સિંગ અને એરસ્પેસ ઝોનિંગના માળખા હેઠળ નિયંત્રિત કરે છે. સર્વે ટીમો માટે આ નિયમોનું પાલન કરવું કોઈ વૈકલ્પિક બાબત નથી, પરંતુ તે જ ઉડાનોને કાયદેસર, વીમા સુરક્ષિત અને માન્ય રાખે છે.
કાનૂની પાલનના ચાર મુખ્ય આધારસ્તંભ
યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર (UIN)
કોમર્શિયલ સર્વેમાં વપરાતા દરેક ડ્રોન પાસે ડિજિટલ સ્કાય પ્લેટફોર્મ પરથી મેળવેલ માન્ય UIN હોવો ફરજિયાત છે.
રીમોટ પાઇલટ સર્ટિફિકેટ (RPC)
કોમર્શિયલ ડ્રોન પાઇલટ્સ પાસે DGCA માન્યતા પ્રાપ્ત તાલીમ સંસ્થામાંથી મેળવેલ સર્ટિફિકેટ હોવું જરૂરી છે.
ઝોન વર્ગીકરણની ચકાસણી
દરેક સર્વે સાઇટ ગ્રીન, યલો કે રેડ ઝોનમાં આવે છે, અને તે મુજબ ટેકઓફ પહેલાં અલગ-અલગ મંજૂરી લેવી પડે છે.
ડિજિટલ સ્કાય મંજૂરી
યલો કે રેડ ઝોનમાં સર્વે માટે ડિજિટલ સ્કાય પ્લેટફોર્મ પરથી પૂર્વ પરવાનગી લેવી કાયદાકીય રીતે અનિવાર્ય છે.
એરસ્પેસ ઝોનની વિગતવાર સમજ
| ઝોન | તેનો અર્થ શું થાય છે | સર્વે ટીમે શું કરવું |
|---|---|---|
| ગ્રીન ઝોન (Green Zone) | નિયત ઊંચાઈ સુધી પ્રતિબંધ વિનાનું હવાઈ ક્ષેત્ર | સામાન્ય સર્વે ઉડાન, સામાન્ય રીતે કોઈ પૂર્વ પરવાનગીની જરૂર નથી |
| યલો ઝોન (Yellow Zone) | નિયંત્રિત હવાઈ ક્ષેત્ર જ્યાં પૂર્વ પરવાનગી ફરજિયાત છે | ઉડાન પહેલાં ડિજિટલ સ્કાય પ્લેટફોર્મ પર પરમિશન માટે અરજી કરવી |
| રેડ ઝોન (Red Zone) | પ્રતિબંધિત અથવા નો-ફ્લાય ઝોન | ઉડાન સંપૂર્ણ પ્રતિબંધિત, માત્ર વિશેષ સરકારી ક્લિયરન્સથી જ શક્ય |
એરપોર્ટ, લશ્કરી થાણા અને સંવેદનશીલ સરકારી ઇમારતો પાસે હવાઈ ક્ષેત્રની સીમાઓ કડક હોય છે. ઉડાનનું આયોજન કરતાં પહેલાં માત્ર જિલ્લાના આધારે નહીં, પરંતુ સચોટ GPS કોઓર્ડિનેટ્સ નાખીને ડિજિટલ સ્કાય નકશો ચકાસો.
સર્વે ટીમો દ્વારા થતી સામાન્ય વહીવટી ભૂલો
મોટાભાગની મુશ્કેલીઓ જાણીજોઈને કરેલા ઉલ્લંઘનને કારણે નથી થતી, પરંતુ વહીવટી બેદરકારીને કારણે થાય છે: જેમ કે પાઇલટ લાયસન્સની મુદત પૂરી થવી, બેકઅપ ડ્રોન માટે જૂનો UIN વાપરવો અથવા ખોટી તારીખો માટે પરવાનગી લેવી. આમાંથી કોઈ પણ ભૂલ પ્રોજેક્ટને અટકાવી શકે છે.
નિયમોની અવગણનાથી નિષ્ફળતાઓ ભાગ્યે જ થાય છે. તે એટલા માટે થાય છે કારણ કે કોઈ માની લે છે કે ગયા મહિનાના કાગળો આજે પણ માન્ય છે.
પ્રોજેક્ટ પ્લાનિંગ પર આની કેવી અસર થાય છે
સાઇટ પર પહોંચતા પહેલાં નિયમોની ચકાસણીને પ્રોજેક્ટ ટાઇમલાઇનનો ભાગ બનાવવાથી જ ડ્રોન સર્વે પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂરા થાય છે. બાંધકામ શરૂ થાય તે પહેલાં ટોપોગ્રાફિક મેપિંગ જેવા સમયબદ્ધ કામો માટે આ ખૂબ મહત્વનું છે.
કોઈ સાઇટ પર મળેલી અગાઉની પરવાનગી નવી તારીખ માટે પણ માન્ય રહેશે એવું ક્યારેય ન માનો. ડિજિટલ સ્કાયની પરવાનગીઓ ચોક્કસ તારીખો માટે જ હોય છે.
ડ્રોન સર્વેનું પ્લાનિંગ કરી રહ્યા છો અને એરસ્પેસ મંજૂરી અંગે અસ્પષ્ટ છો?
અમે દરેક પ્રોજેક્ટમાં DGCA નિયમોનું પાલન અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા પ્રમાણભૂત રીતે સંભાળીએ છીએ.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
UIN (Unique Identification Number) એ ડિજિટલ સ્કાય દ્વારા જારી કરાતો ફરજિયાત નોંધણી નંબર છે, જે ભારતમાં તમામ કોમર્શિયલ ડ્રોન માટે અનિવાર્ય છે.
હા, કોમર્શિયલ ઉડાન માટે પાઇલટ પાસે DGCA માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થાનું રીમોટ પાઇલટ સર્ટિફિકેટ (RPC) હોવું જરૂરી છે.
હવાઈ ક્ષેત્રને ગ્રીન ઝોન (પરવાનગી વગર), યલો ઝોન (પૂર્વ પરવાનગી જરૂરી) અને રેડ ઝોન (પ્રતિબંધિત) માં વહેંચવામાં આવ્યું છે.
ડિજિટલ સ્કાય પ્લેટફોર્મ પર સાઇટના સચોટ GPS કોઓર્ડિનેટ્સ દાખલ કરીને ઝોનની સાચી સ્થિતિ જાણી શકાય છે.
ના. યલો ઝોનમાં ઉડાન ભરતાં પહેલાં ડિજિટલ સ્કાય પરથી મંજૂરી મેળવવી કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત છે.
ગેરકાયદેસર ડ્રોન ઉડાડવાથી દંડ થઈ શકે છે અને તે ઉડાનનું વીમા કવચ રદ ગણાય છે.
હા, પરવાનગીઓ ચોક્કસ તારીખો માટે હોય છે, તેથી દરેક નવા મિશન માટે નવી અરજી જરૂરી છે.
હા, એરપોર્ટ અને સંરક્ષણ થાણાઓની આસપાસનો વિસ્તાર રેડ ઝોન અથવા કડક યલો ઝોન હેઠળ આવે છે.
ડ્રોન ઓપરેટ કરતી સર્વે કંપનીની જવાબદારી રજીસ્ટ્રેશન, પાઇલટ લાયસન્સ અને હવાઈ મંજૂરી સુનિશ્ચિત કરવાની હોય છે.
હા, પરવાનગી મેળવવામાં વિલંબ થાય તો કામ અટકી શકે છે, તેથી આ પ્રક્રિયા અગાઉથી પૂરી કરવી જોઈએ.
આ વોટ્સએપ નંબર માત્ર પ્રોજેક્ટ પૂછપરછ માટે છે. કૃપા કરીને ટ્રેનિંગ કે નોકરી માટે સંપર્ક કરવો નહીં.