Home Blog DGCA ड्रोन नियम २०२६: सर्व्हेक्षकांसाठी नियमावली मार्गदर्शक

DGCA ड्रोन नियम २०२६: सर्व्हेक्षकांसाठी नियमावली मार्गदर्शक

🧮 1  |  🟢 1
12 Jan 2026 Trishunya Team
DGCA ड्रोन नियम २०२६: सर्व्हेक्षकांसाठी नियमावली मार्गदर्शक
ड्रोन सर्व्हेक्षण · नियमावली मार्गदर्शक

DGCA ड्रोन नियम २०२६: सर्व्हे टीम्ससाठी संपूर्ण नियमावली मार्गदर्शक

📅 12 Jan 2026 ⏱ ३ मिनिटे वाचन 🏷 Drone Survey TI त्रिशून्या इंडिया

आमच्या परिचयातील एका सर्व्हे टीमचे काम चालू प्रकल्पादरम्यान थांबवण्यात आले कारण त्यांच्या परवानगीचे नूतनीकरण संपले होते आणि कोणाचेही लक्ष गेले नव्हते. केवळ कागदपत्रांच्या प्रतीक्षेत ग्राहकाचे दोन महत्त्वाचे दिवस वाया गेले, जे ड्रोन पेटीतून बाहेर काढण्यापूर्वीच पूर्ण केले जाऊ शकत होते. नियमांचे पालन हा ड्रोन सर्व्हेचा रंजक भाग नसेल, पण यामुळेच तुमचा प्रकल्प वेळेत पूर्ण होतो.

DGCA (नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय) भारतातील व्यावसायिक ड्रोन उड्डाणांचे नियमन ड्रोन वर्गीकरण, पायलट परवाना आणि हवाई क्षेत्र विभागणीच्या माध्यमातून करते. सर्व्हे टीम्ससाठी या नियमांचे पालन करणे ऐच्छिक नसून, यामुळेच उड्डाणे कायदेशीर, विमा संरक्षणासह आणि सुरक्षित राहतात.

DGCA ड्रोन नियम २०२६ भारतातील सर्व्हे कामांसाठी नियमावली मार्गदर्शक
ड्रोन सर्व्हेची कायदेशीर प्रक्रिया उड्डाणापासून नव्हे, तर नोंदणी आणि हवाई मंजुरीपासून सुरू होते.
उड्डाणापूर्वी तपासायचे एअरस्पेस झोन प्रकार
प्रत्येक ड्रोनसाठी युनिक आयडेंटिफिकेशन नंबर (UIN) आवश्यक
प्रत्येक व्यावसायिक वैमानिकासाठी पायलट सर्टिफिकेट आवश्यक

कायदेशीर नियमावलीचे चार प्रमुख आधारस्तंभ

नोंदणी

युनिक आयडेंटिफिकेशन नंबर (UIN)

व्यावसायिक सर्व्हेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक ड्रोनला डिजिटल स्काय प्लॅटफॉर्मवरून मिळालेला UIN असणे बंधनकारक आहे.

परवाना

रिमोट पायलट सर्टिफिकेट (RPC)

व्यावसायिक ड्रोन चालवणाऱ्या वैमानिकाकडे DGCA मान्यताप्राप्त संस्थेकडून मिळालेले वैध रिमोट पायलट सर्टिफिकेट असावे.

हवाई क्षेत्र

झोन वर्गीकरणाची पडताळणी

प्रत्येक जागेचे वर्गीकरण ग्रीन, येलो किंवा रेड झोनमध्ये येते आणि त्यानुसार उड्डाणाचे वेगवेगळे नियम लागू होतात.

उड्डाण परवानगी

डिजिटल स्काय मंजुरी

येलो किंवा रेड झोनमध्ये सर्व्हे करण्यासाठी डिजिटल स्काय प्लॅटफॉर्मवरून पूर्वपरवानगी घेणे कायद्याने आवश्यक आहे.

एअरस्पेस झोनचे सविस्तर वर्गीकरण

झोनयाचा अर्थ कायसर्व्हे टीमने काय करावे
ग्रीन झोन (Green Zone)विशिष्ट उंचीपर्यंत निर्बंध नसलेले हवाई क्षेत्रनेहमीचे उड्डाण, साधारणपणे विशेष पूर्वपरवानगीची गरज नसते
येलो झोन (Yellow Zone)नियंत्रित हवाई क्षेत्र जिथे पूर्वपरवानगी आवश्यक आहेउड्डाणापूर्वी डिजिटल स्काय प्लॅटफॉर्मवर परवानगीचा अर्ज करावा
रेड झोन (Red Zone)प्रतिबंधित किंवा नो-फ्लाय क्षेत्रउड्डाण पूर्णपणे प्रतिबंधित, केवळ विशेष शासकीय मंजुरीनेच शक्य

विमानतळ, लष्करी तळ आणि संवेदनशील शासकीय इमारतींजवळ हवाई क्षेत्राच्या सीमा कडक असू शकतात. उड्डाणाचे नियोजन करताना केवळ तालुक्याचा अंदाज न घेता अचूक GPS कोऑर्डिनेट्स टाकून डिजिटल स्काय नकाशा तपासा.

सर्व्हे टीम्सकडून होणाऱ्या सामान्य प्रशासकीय चुका

बहुतेक समस्या जाणूनबुजून केलेल्या उल्लंघनांमुळे नसून प्रशासकीय दुर्लक्षामुळे होतात: जसे की संपलेला पायलट परवाना, बदललेल्या बॅकअप ड्रोनसाठी जुनाच UIN वापरणे किंवा चुकीच्या तारखांसाठी परवानगी घेणे. यांपैकी कोणतीही चूक काम मध्येच थांबवू शकते.

नियम दुर्लक्षिल्यामुळे चुका क्वचितच होतात. त्या होतात कारण कोणीतरी गृहीत धरते की गेल्या महिन्याची कागदपत्रे आजही वैध आहेत.

प्रकल्प नियोजनावर याचा कसा परिणाम होतो

जागेवर पोहोचण्यापूर्वीच नियमांची पूर्तता करणे हा प्रकल्प वेळापत्रकाचा भाग बनवल्यानेच ड्रोन सर्व्हे वेळेत पूर्ण होतो. बांधकाम सुरू होण्यापूर्वी टोपोग्राफिक मॅपिंगसारख्या वेळेवर आधारित कामांसाठी हे अत्यंत आवश्यक आहे.

⚠️

एखाद्या जागेवर मिळालेली पूर्वीची परवानगी नवीन तारखेसाठीही वैध असेल असे कधीही समजू नका. डिजिटल स्कायच्या परवानग्या विशिष्ट तारखांपुरत्याच मर्यादित असतात.

ड्रोन सर्व्हेचे नियोजन करत आहात आणि हवाई मंजुरीबद्दल शंका आहे?

आम्ही प्रत्येक प्रकल्पात DGCA नियमांची पडताळणी प्रमाणभूत मानकांनुसार पूर्ण करतो.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

UIN (Unique Identification Number) हा डिजिटल स्कायवरून जारी केलेला अनिवार्य नोंदणी क्रमांक आहे, जो सर्व व्यावसायिक ड्रोन्ससाठी आवश्यक आहे.

होय, व्यावसायिक उड्डाणांसाठी पायलटजवळ DGCA मान्यताप्राप्त संस्थेचे रिमोट पायलट सर्टिफिकेट (RPC) असणे अनिवार्य आहे.

हवाई क्षेत्र ग्रीन झोन (परवानगी नसलेले), येलो झोन (पूर्वपरवानगी आवश्यक) आणि रेड झोन (प्रतिबंधित) मध्ये विभागले आहे.

डिजिटल स्काय प्लॅटफॉर्मवर तुमच्या साइटचे अचूक GPS कोऑर्डिनेट्स टाकून झोनची अचूक माहिती मिळते.

नाही. येलो झोनमध्ये उड्डाण करण्यापूर्वी डिजिटल स्कायवरून रीतसर मंजुरी घेणे कायद्याने बंधनकारक आहे.

अवैध ड्रोन चालवल्यास दंड होऊ शकतो आणि त्या उड्डाणाचे विमा संरक्षण रद्द ठरते.

होय, परवानग्या ठराविक तारखांसाठी असतात, त्यामुळे नवीन मोहिमेसाठी नव्याने अर्ज करावा लागतो.

होय, विमानतळाभोवतीचा परिसर रेड झोन किंवा कडक येलो झोनमध्ये येतो जिथे कडक नियम असतात.

ड्रोन चालवणाऱ्या सर्व्हे एजन्सीची जबाबदारी नोंदणी, पायलट परवाना आणि हवाई मंजुरी घेण्याची असते.

होय, परवानगी मिळण्यास उशीर झाल्यास काम थांबू शकते, म्हणूनच हे काम आधीच पूर्ण केले पाहिजे.

Back to all articles