Home Blog वनीकरणासाठी LiDAR: लाकडाच्या घनफळाचे अचूक मोजमाप

वनीकरणासाठी LiDAR: लाकडाच्या घनफळाचे अचूक मोजमाप

🧮 2  |  🟢 2
30 Jan 2026 Trishunya Team
वनीकरणासाठी LiDAR: लाकडाच्या घनफळाचे अचूक मोजमाप
ड्रोन LiDAR · वनीकरण आणि घनफळ मोजमाप

वनीकरणासाठी LiDAR: लाकडाच्या घनफळाचे अचूक मोजमाप

📅 30 Jan 2026 ⏱️ 3 मिनिटांचे वाचन 🏷️ वनीकरण मॅपिंग TI Trishunya India

एखाद्या जंगलात किती लाकूड उपलब्ध आहे याचा अंदाज लावण्यासाठी पारंपारिकपणे काही निवडक झाडांचे मोजमाप करून संपूर्ण क्षेत्राचा अंदाज बांधला जात असे. ड्रोन LiDAR या अंदाजे पद्धतीला बदलून संपूर्ण सर्वेक्षण क्षेत्रातील प्रत्येक झाडाचा समावेश करणारे संपूर्ण कॅनोपी हाईट मॉडेल तयार करते.

प्रत्येक बिंदूसाठी जमिनीची उंची आणि कॅनोपीचे शिखर दोन्ही टिपून, LiDAR थेट झाडाची उंची मोजते. झाडांची अचूक उंची आणि कॅनोपी क्षेत्राचे हे एकत्रीकरण वनतज्ज्ञांना संपूर्ण क्षेत्रातील लाकडाचे घनफळ आणि बायोमासचा अचूक अंदाज लावण्यासाठी भक्कम आधार देते.

वनीकरण लाकूड घनफळ मोजमाप आणि कॅनोपी हाईट मॉडेलसाठी ड्रोन LiDAR सर्वेक्षण
LiDAR डेटावरून तयार केलेले कॅनोपी हाईट मॉडेल्स जंगलातील लाकडाचे घनफळ आणि बायोमासच्या अचूक अंदाजात मदत करतात.
100%
संपूर्ण कॅनोपी कव्हरेज, नमुना अंदाजावर मर्यादा नाही
प्रति-झाड
उंचीची अचूक गणना शक्य
अत्यंत वेगवान
मॅन्युअल फील्ड सॅम्पलिंगच्या तुलनेत

कॅनोपी हाईट मॉडेलची निर्मिती पहा

थेट कॅनोपी घनफळ संचयन

जसजसा लेसर स्कॅन जंगलावरून पुढे जातो, तसतशी प्रत्येक झाडाची उंची मोजली जाते आणि रिअल-टाइममध्ये घनफळ जोडले जाते.
कॅनोपीचे स्कॅनिंग आणि वर्गीकरण जसजसे पूर्ण होते, तसतसा एकूण अंदाजित लाकडाचा साठा वाढत जातो.

वृक्ष घनता (Stand Density) समायोजित करा

परस्परसंवादी घनफळ कॅल्क्युलेटर

झाडांची घनता बदलण्यासाठी स्लाइडर हलवा आणि एकूण अंदाजित लाकडाच्या घनफळावर होणारा बदल पहा.
55% वृक्ष घनता

वैयक्तिक झाडांचे नमुने तपासा

मोजण्यासाठी कोणत्याही झाडावर क्लिक करा

LiDAR द्वारे मोजलेली उंची आणि वैयक्तिक घनफळाचे योगदान पाहण्यासाठी खालील कोणत्याही झाडाच्या शिखरावर (क्राउन) क्लिक करा.
उंची मोजण्यासाठी कोणत्याही झाडाच्या क्राउनवर क्लिक करा.

LiDAR घनफळ अंदाज प्रक्रिया कशी कार्य करते

1

डिजिटल टेरेन मॉडेल (DTM) निर्मिती

जमिनीच्या बिंदूंचे वर्गीकरण करून कॅनोपीखालील वास्तविक जमिनीच्या पृष्ठभागाचे मॉडेल तयार केले जाते.

2

डिजिटल सरफेस मॉडेल (DSM) निर्मिती

प्रत्येक भागातील सर्वोच्च लेसर रिटर्न्स एकत्र येऊन कॅनोपीच्या सर्वात वरच्या भागाचे सरफेस मॉडेल बनवतात.

3

कॅनोपी हाईट मॉडेल (CHM) गणना

सरफेसच्या उंचीमधून जमिनीची उंची वजा केल्यावर संपूर्ण जंगलात प्रत्येक बिंदूवर झाडाची अचूक उंची मिळते.

4

वैयक्तिक वृक्ष विभाजन (Tree Segmentation)

प्रगत अल्गोरिदम्स प्रत्येक झाडाच्या स्वतंत्र विश्लेषणासाठी कॅनोपी मॉडेलमधील वैयक्तिक झाडांचे क्राउन्स ओळखतात.

5

घनफळ आणि बायोमास अंदाज

झाडाची उंची, क्राउन क्षेत्र आणि प्रजाती-विशिष्ट अ‍ॅलोमेट्रिक समीकरणे एकत्र येऊन संपूर्ण क्षेत्रातील लाकडाच्या एकूण घनफळाचा अंदाज लावतात.

LiDAR केवळ काही निवडक नमुन्यांऐवजी संपूर्ण क्षेत्राचा अचूक डेटा गोळा करत असल्याने, घनफळाच्या अंदाजात नैसर्गिक मोकळ्या जागा (gaps), दाट झाडी आणि कडांच्या प्रभावांचा अचूक समावेश होतो, जे पारंपारिक मोजणीत बहुधा सुटून जातात.

एक नमुना प्लॉट तुम्हाला फक्त काही झाडांची माहिती देतो. LiDAR तुम्हाला जंगलातील प्रत्येक झाडाची अचूक माहिती देते.

वनीकरण आणि लागवड प्रकल्पांमध्ये याचा वापर

लाकडाची यादी तयार करणे असो, कार्बन साठ्याचे मूल्यांकन असो किंवा व्यावसायिक लागवड व्यवस्थापन, संपूर्ण कॅनोपी कव्हरेज वनविश्लेषणाची अचूकता अनेक पटींनी वाढवते. आमची drone survey टीम वनीकरण आणि प्लांटेशन ग्राहकांसाठी LiDAR scan डेटावरून उच्च दर्जाची कॅनोपी मॉडेल्स वितरीत करते.

आपल्याला वन घनफळ किंवा बायोमास मूल्यांकनाची आवश्यकता आहे का?

आम्हाला आपल्या वनक्षेत्राचे क्षेत्रफळ आणि झाडांच्या प्रजातींची माहिती द्या, आम्ही आमच्या LiDAR पद्धतीचे नियोजन स्पष्ट करू.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

LiDAR जमिनीची उंची (DTM) कॅनोपीच्या पृष्ठभागाच्या उंचीमधून (DSM) वजा करून प्रत्येक बिंदूवर झाडाची अचूक उंची मोजते.

कॅनोपी हाईट मॉडेल हा एक स्थानिक डेटा संच आहे जो LiDAR टेरेन आणि सरफेस मॉडेलच्या फरकावरून संपूर्ण वनक्षेत्रातील झाडांची उंची दर्शवतो.

होय, LiDAR मर्यादित नमुन्यांऐवजी संपूर्ण वनक्षेत्र स्कॅन करते, ज्यामुळे नैसर्गिक चढउतार अचूक टिपणारा वास्तववादी अंदाज मिळतो.

होय, ट्री-सेगमेंटेशन अल्गोरिदम कॅनोपी मॉडेलमधील स्वतंत्र झाडांचे क्राउन्स ओळखतात, ज्यामुळे प्रति-झाड उंची आणि घनफळ विश्लेषण शक्य होते.

झाडाची उंची, क्राउन विस्तार आणि लाकडाचे घनफळ यांमधील प्रजाती-विशिष्ट गणितीय संबंध म्हणजेच अ‍ॅलोमेट्रिक समीकरण, जे मोजमापाचे घनफळात रूपांतर करते.

होय, LiDAR कॅनोपी डेटावरून काढलेले अचूक बायोमास अंदाज वन कार्बन क्रेडिट्स आणि पर्यावरणीय देखरेखीसाठी प्रमुख इनपुट म्हणून वापरले जातात.

होय, हे दोन्ही प्रकारांसाठी अत्यंत प्रभावी आहे; लागवड केलेल्या झाडांमधील एकसारखेपणामुळे विश्लेषण अधिक सोपे आणि जलद होते.

हे ड्रोनच्या उड्डाण क्षमतेवर अवलंबून असते, परंतु योग्य नियोजनाने लहान भूखंडांपासून ते हजारो हेक्टरच्या मोठ्या लागवड क्षेत्राचे सहज मॅपिंग करता येते.

मोजक्या झाडांचे जमिनीवर प्रत्यक्ष मोजमाप (ग्राउंड ट्रूथिंग) अ‍ॅलोमेट्रिक समीकरणांचे प्रमाणीकरण आणि अचूकता तपासण्यासाठी उपयुक्त ठरते.

कॅनोपीच्या संरचनेतील विकृती झाडांवरील ताण किंवा रोगांचे संकेत देऊ शकतात, ज्याचे अधिक तपशीलवार विश्लेषण मल्टीस्पेक्ट्रल सेन्सर्सच्या सहाय्याने केले जाते.

Back to all articles