ଜଙ୍ଗଲ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ LiDAR: କାଠର ଆୟତନର ସଠିକ୍ ମାପ
ଗୋଟିଏ ଜଙ୍ଗଲରେ କେତେ ପରିମାଣର କାଠ ଅଛି ତାହା ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗଛର ନମୁନା (ସାମ୍ପଲିଂ) ମାପ କରି ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ଅନ୍ଦାଜ ଲଗାଯାଉଥିଲା। ଡ୍ରୋନ୍ LiDAR ଏହି ଅନୁମାନ ଆଧାରିତ ପଦ୍ଧତିକୁ ବଦଳାଇ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିବା ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ୟାନୋପି ହାଇଟ୍ ମଡେଲ୍ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁ ପାଇଁ ଭୂମିର ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ କ୍ୟାନୋପିର ଶୀର୍ଷ ଉଭୟ ରେକର୍ଡ କରି, LiDAR ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଗଛର ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚତା ଗଣନା କରେ। ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ କ୍ୟାନୋପି କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସମନ୍ୱୟ ବନ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ କାଠର ଆୟତନ ଏବଂ ବାୟୋମାସର ସଠିକ୍ ଆକଳନ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଆଧାର ଦେଇଥାଏ।
କ୍ୟାନୋପି ହାଇଟ୍ ମଡେଲ୍ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଖନ୍ତୁ
ଲାଇଭ୍ କ୍ୟାନୋପି ଆୟତନ ସଞ୍ଚୟ
ଗଛର ସାନ୍ଦ୍ରତା (Stand Density) ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ
ଇଣ୍ଟରାକ୍ଟିଭ୍ ଆୟତନ କାଲକୁଲେଟର୍
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗଛର ନମୁନା ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ
ମାପିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ଗଛ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
LiDAR ଆୟତନ ଆକଳନ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ
ଡିଜିଟାଲ୍ ଟେରେନ୍ ମଡେଲ୍ (DTM) ନିର୍ମାଣ
ଭୂମି ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକର ବର୍ଗୀକରଣ କ୍ୟାନୋପି ତଳେ ଥିବା ପ୍ରକୃତ ଭୂପୃଷ୍ଠର ଏକ ମଡେଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ।
ଡିଜିଟାଲ୍ ସରଫେସ୍ ମଡେଲ୍ (DSM) ନିର୍ମାଣ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲେଜର ରିଟର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ କ୍ୟାନୋପିର ଶୀର୍ଷଭାଗର ସରଫେସ୍ ମଡେଲ୍ ଗଠନ କରନ୍ତି।
କ୍ୟାନୋପି ହାଇଟ୍ ମଡେଲ୍ (CHM) ଗଣନା
ସରଫେସ୍ ଉଚ୍ଚତାରୁ ଭୂମିର ଉଚ୍ଚତା ବିୟୋଗ କରି ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁରେ ଗଛର ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବୃକ୍ଷ ବିଭାଜନ (Tree Segmentation)
ଉନ୍ନତ ଆଲଗୋରିଦମ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛର ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ କ୍ୟାନୋପି ମଡେଲରୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗଛର କ୍ରାଉନ୍ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି।
ଆୟତନ ଏବଂ ବାୟୋମାସ୍ ଆକଳନ
ଗଛର ଉଚ୍ଚତା, କ୍ରାଉନ୍ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଏବଂ ପ୍ରଜାତି-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଲୋମେଟ୍ରିକ୍ ସମୀକରଣ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ କାଠର ଆୟତନ ଆକଳନ କରନ୍ତି।
LiDAR କେବଳ କିଛି ନମୁନା ପ୍ଲଟ୍ ବଦଳରେ ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍କାନ୍ କରୁଥିବାରୁ, ଏହାର ଆୟତନ ଆକଳନରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଫାଙ୍କା ସ୍ଥାନ (gaps), ଘଞ୍ଚ ଗଛର ସମୂହ ଏବଂ ସୀମାର ପ୍ରଭାବ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ ଯାହା ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତିରେ ବାରମ୍ବାର ବାଦ୍ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଗୋଟିଏ ନମୁନା ପ୍ଲଟ୍ ଆପଣଙ୍କୁ କେବଳ କିଛି ଗଛ ବିଷୟରେ କହିଥାଏ। LiDAR ଆପଣଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଗଛର ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ
କାଠର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେଉ, କାର୍ବନ ଷ୍ଟକ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ ହେଉ ବା ବ୍ୟାବସାୟିକ ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନ୍ ପରିଚାଳନା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ୟାନୋପି କଭରେଜ୍ ଜଙ୍ଗଲ ବିଶ୍ଳେଷଣର ଚିତ୍ର ବଦଳାଇ ଦିଏ। ଆମର drone survey ଟିମ୍ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ LiDAR scan ଡାଟାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଠିକ୍ କ୍ୟାନୋପି ହାଇଟ୍ ମଡେଲ୍ ଯୋଗାଇ ଦିଅନ୍ତି।
ଆପଣଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ଆୟତନ କିମ୍ବା ବାୟୋମାସ୍ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଆବଶ୍ୟକ କି?
ଆମକୁ ଆପଣଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଗଛ ପ୍ରଜାତିର ବିବରଣୀ ଜଣାନ୍ତୁ, ଆମେ ଆମର LiDAR-ଆଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ (FAQs)
LiDAR କ୍ୟାନୋପି ପୃଷ୍ଠର ଉଚ୍ଚତାରୁ (DSM) ଭୂମିର ଉଚ୍ଚତା (DTM) ବିୟୋଗ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁରେ ଗଛର ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚତା ଗଣନା କରେ।
କ୍ୟାନୋପି ହାଇଟ୍ ମଡେଲ୍ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ଥାନିକ ଡାଟାସେଟ୍ ଯାହା LiDAR ଟେରେନ୍ ଏବଂ ସରଫେସ୍ ମଡେଲର ବ୍ୟବଧାନରୁ ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା ଦର୍ଶାଏ।
ହଁ, LiDAR ସୀମିତ ନମୁନା ପ୍ଲଟ୍ ବଦଳରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍କାନ୍ କରେ, ଯାହା ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ହିସାବକୁ ନେଇ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଆୟତନ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ହଁ, ସେଗମେଣ୍ଟେସନ୍ ଆଲଗୋରିଦମ କ୍ୟାନୋପି ମଡେଲରୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗଛର କ୍ରାଉନ୍ ଚିହ୍ନଟ କରି ଗଛ-ୱାରୀ ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ଆୟତନ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସକ୍ଷମ କରେ।
ଏହା ଗଛର ଉଚ୍ଚତା, କ୍ରାଉନ୍ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଏବଂ କାଠ ଆୟତନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରଜାତି-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗାଣିତିକ ସମ୍ପର୍କ, ଯାହା LiDAR ମାପକୁ ଆୟତନରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରେ।
ହଁ, LiDAR କ୍ୟାନୋପି ଡାଟାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ବାୟୋମାସ୍ ଆକଳନ ଜଙ୍ଗଲ କାର୍ବନ କ୍ରେଡିଟ୍ ଏବଂ ପରିବେଶ ନିରୀକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମୁଖ୍ୟ ଇନପୁଟ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ହଁ, ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ବନ ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନ୍ ଉଭୟ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ; ପ୍ଲାଣ୍ଟେସନର ଏକରୂପତା ବିଶ୍ଳେଷଣକୁ ଆହୁରି ସହଜ କରିଦିଏ।
ଏହା ଡ୍ରୋନର କ୍ଷମତା ଏବଂ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ପ୍ଲାନିଂ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କିନ୍ତୁ ସୁଚିନ୍ତିତ ଉଡ଼ାଣ ଦ୍ୱାରା ଛୋଟ ପ୍ଲଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହଜାର ହଜାର ହେକ୍ଟର ଜଙ୍ଗଲ ସହଜରେ ମ୍ୟାପ୍ କରାଯାଇପାରେ।
ଭୂମିରେ ମପାଯାଇଥିବା କିଛି ସୀମିତ ଗଛ ସହିତ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଟ୍ରୁଥିଂ କରିବା ଆଲୋମେଟ୍ରିକ୍ ସମୀକରଣକୁ କାଲିବ୍ରେଟ୍ ଏବଂ ଯାଞ୍ଚ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
କ୍ୟାନୋପି ଗଠନରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକତା ଗଛ ଉପରେ ଚାପ ବା ରୋଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ଦେଇପାରେ, ଯାହା ମଲ୍ଟିସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସେନ୍ସର୍ ସହିତ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ।
ଏହି ନମ୍ବର କେବଳ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଦୟାକରି ତାଲିମ କିମ୍ବା ଚାକିରି ପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।